زنان؛ معماران امنیت نرم ایران در جنگ رمضان

به گزارش خبرنگار فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی یاآرادان نقل از  «مرآت»، در روزگار جنگ، همه‌چیز با صدا آغاز می‌شود؛ صدای آژیر، صدای انفجار و خبرهایی که گاهی بیش از آنکه آگاهی بدهند، اضطراب ایجاد می‌کنند. شهرها چهره‌ای متفاوت پیدا می‌کنند، شب‌ها طولانی‌تر می‌شوند و ترس کم‌کم در زندگی روزمره جا باز می‌کند. با این حال، در دل همین شرایط، نیروهایی وجود دارند که اجازه نمی‌دهند زندگی از هم بپاشد؛ نقش‌هایی که اغلب بی‌صدا اما مؤثرند و بخش مهمی از آن‌ها را می‌توان در رفتار و حضور زنان دید.

در چنین فضایی، مفهوم «امنیت نرم» بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا می‌کند؛ امنیتی که نه از مسیر ابزارهای سخت، بلکه از دل روابط اجتماعی، آرامش روانی و انسجام خانوادگی شکل می‌گیرد. زنان در این میان، به‌عنوان یکی از ارکان اصلی این نوع امنیت، نقشی تعیین‌کننده دارند؛ نقشی که در سطوح مختلف زندگی فردی و اجتماعی قابل مشاهده است.

مدیریت بحران در خانه؛ نقش زنان در حفظ تعادل خانواده

در خانه‌ها، جایی که فشارهای اقتصادی و روانی جنگ بیش از هر جا احساس می‌شود، زنان به ستون‌های اصلی حفظ تعادل تبدیل می‌شوند. مدیریت هزینه‌ها، کنترل تنش‌های خانوادگی و ایجاد فضایی امن برای اعضای خانواده، از جمله مسئولیت‌هایی است که بسیاری از زنان هم‌زمان بر عهده دارند. در چنین شرایطی، اگر آرامش درون خانواده حفظ نشود، بحران به‌سرعت به لایه‌های گسترده‌تر جامعه منتقل می‌شود؛ به همین دلیل، این نقش زنان یکی از پایه‌های مهم امنیت نرم به‌شمار می‌آید.

در همین رابطه، دکتر مهناز رونقی، استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه، می‌گوید: در شرایط جنگی، خانواده اولین جایی است که فشارها در آن بروز می یابد و اگر این فضا مدیریت نشود، تنش‌ها به سرعت گسترش پیدا می‌کند. زنان معمولاً با مدیریت هم‌زمان مسائل اقتصادی و عاطفی، کمک می‌کنند تعادل در خانواده حفظ شود و همین موضوع از گسترش بحران در سطح جامعه جلوگیری می‌کند.

از سوگ تا حماسه؛ زنان چگونه فقدان را معنا می‌کنند

در کنار فشارهای اقتصادی و روانی، تجربه فقدان و سوگ هم بخشی از واقعیت تلخ دوران جنگ است. در این میان، زنان نقش مهمی در تبدیل این اندوه به نیرویی برای ادامه زندگی دارند. آن‌ها با معنا دادن به تجربه‌های تلخ، سوگ را به روایتی از ایستادگی تبدیل می‌کنند؛ روایتی که نه‌تنها به خودشان، بلکه به اطرافیانشان هم انگیزه می‌دهد تا مسیر را ادامه دهند. این فرآیند، یکی دیگر از جلوه‌های شکل‌گیری امنیت نرم در جامعه است؛ چرا که امید و معنا را جایگزین ناامیدی می‌کند.

در همین روزها، ویدیویی در فضای مجازی منتشر شد که بازتاب گسترده‌ای داشت؛ مادری که هشت نفر از اعضای خانواده‌اش را از دست داده بود، در مراسم تشییع آن‌ها با صلابت ایستاده بود. نه نشانی از فروپاشی، بلکه کلماتی از جنس استقامت بر زبان داشت و دیگران را به مقاومت دعوت می‌کرد. این تصویر، برای بسیاری فراتر از یک صحنه احساسی بود؛ نمونه‌ای عینی از همان تبدیل سوگ به حماسه که در دل جامعه جریان دارد.

دکتر رونقی در این‌باره توضیح می‌دهد: یکی از ویژگی‌های مهم در مواجهه با بحران، توانایی معنا دادن به رنج است. زنان در بسیاری از موارد می‌توانند فقدان را به یک روایت قابل تحمل و حتی الهام‌بخش تبدیل کنند. این تبدیل، نقش مهمی در حفظ امید و تداوم زندگی دارد.